Beyne gelen kan akışının azalması ile ortaya çıkan bir şuur kaybı olan bayılma, ciddi sağlık problemlerinin yanı sıra yorulma gibi daha basit nedenlerle de meydana gelebilir. Bayılma sırasında hasta yatar duruma geldiği için beyne giden kan akışının arttığını ve bilincin daha çabuk yerine geldiğini belirten Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk Nörolojisi Uzmanı Doç. Dr. Sinan Çomu, “Bu özelliğiyle bayılma beynin bir sigortası gibidir. Bayılan hasta veya çocuk düşmesin diye dik tutulursa, kan akımı daha da zorlaşacağından kasılma, gözlerde dönme gibi durumlara neden olabilir. Bu nedenle hasta yatar pozisyona getirilmeli. Ayrıca, bayılma, kansızlık, kronik hastalığa bağlı düşkünlük veya bazı ciddi psikolojik durumların belirtilerinden olabilir. İlk bayılma meydana geldiğinde çocuk doktoru, kardiyolog veya çocuk nörolojisinin değerlendirmesi gerekir” açıklamasında bulundu.

Ani kan kaybına yol açan durumlar, korku veya kan görme durumlarında vagal sinir refleksi, aşırı heyecanlanma, özellikle sıcak ve havasız ortamlarda uzun süre ayakta durma, açken ani hareketlenme, vücudun halsiz dönemlerinde aniden ayağa kalkma, ayakta idrar yapma ve ender durumlarda da saç taramanın yol açtığı bir refleks olarak çocuklarda bayılma meydana gelebilir. 

Genellikle bayılmadan önce hafif bir iç geçmesi hissi, bulantı, göz kararması veya kulak çınlaması gibi belirtilerin görülebildiğini söyleyen Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk Nörolojisi Uzmanı Doç. Dr. Sinan Çomu, “Presenkop olarak da adlandırılan bu duyumsamalardan saniyeler sonra beyne giden kan akışı düzelmediyse şuur kaybı, yani bayılma görülür. Bayılmayı önlemek için bayılma öncesi birkaç saniyelik göz kararması, baş dönmesi veya çınlamayı önemseyip kısaca oturup, toparlayınca harekete devam etmek iyi olur. Tabii vücudun genel besin ve sıvı dengesinin korunması da önemli” şeklinde konuştu.

Bayılan kişi ayakta tutulmaya çalışılmamalı

Bayılma esnasında hastanın öncelikle yatar poziyona getirilmesi gerektiği uyarısında bulunan Çocuk Nörolojisi Uzmanı Doç. Dr. Sinan Çomu, “Ağzında bir şeyler olduğu düşünülüyorsa yan yatırılması daha doğrudur. Bacakları yukarı doğru kaldırmak ve hastanın havadar ve rahat bir ortama taşınması da şuurun toparlamasını kolaylaştırır. Su veya kolonya ile ferahlatma, şuur yerine geldikten sonra şekerli bir sıvı içilmesi de yardımcı olur. Devam eden bir şuur kapalılığı durumunda ise hasta en yakın sağlık kurumuna, tercihen ambulans ile ulaştırılmalıdır. Hastanın düşmemesi için ayakta tutulması bayılmayı uzatan ve nöbet benzeri görüntüye yol açan bir hatadır” dedi.